Բիզնես

Գործարար նամակագրություն, խոսքի մշակույթ

Էթիկական բանաձևը, որպես խոսքի արտահայտման միջոց, հաճախ իրենից ենթադրում է արդեն ձևակերպված առաջարկ: Դրանցից շատերը ներառում են  արդեն հնացած, ինքնուրույն չկիրառվող բառեր: Կան արտահայտություններ, որոնք շատ տարածված են ժամանակակից խոսակցական լեզվում, սակայն եթե փորձենք վերլուծել այդ արտահայտությունների առանձին բառեր, դրանցից շատերը ինքուրույն կիրառությունից դուրս են եկել:

Արտահայտությունների միջոցով մենք արտահայտում ենք  մեր վերաբերմունքը հանդիպման և հրաժեշտի ժամանակ, երբ որևէ մեկին շնորհակալություն ենք հայտնում կամ ներողություն ենք խնդրում, ծանոթության և շատ այլ դեպքերում: Դրանց կիրառության սահմանները այսօր ևս չափազանց մեծ են, իսկ երբևէ Ռուսաստանը պատկանում էր ամենահարուստ, մանրամասնորեն մշակված ազգային էթիկա ունեցող երկրների շարքին:

Էթիկական բանաձևերի կիրառման սկզբունքները, բացի բազմակողմանի կիրառություն ունեցող “քաղաքավարություն” սկզբունքից, դրանք խոսքի` իրավիճակին համապատասխանության սկզբունքներն են:

Շփման տեսակը (պաշտոնական / ոչ պաշտոնական) և հասցեատիրոջ գործոնը (հասարակական դիրքը, անձնական արժանիքները, տարիք / սեռ, ճանաչողության մակարդակը) էթիկական բանաձևի ընտրության որոշիչ գործոններն են հանդիսանում:

Գործարար շփման հաջողությունը կախված է զրուցակիցների  վարքագծային սկզբունքներից, այդ թվում` խոսակցական շփման: Ցակացած գործնական իրավիճակներում կարող են հայտնվել հաղորդակցման տարբեր մոտեցումներ ունեցող մարդիկ.

  • Բաց (մարդկանց այս տեսակը համարվում  է  շփման համար ամենահարմարը),
  • Փակ (“մարդ-արտիստ”):

Առաջին տեսակը հաղորդակցման ժամանակ իր ողջ ուշադրությունը կենտրոնացնում է զրուցակցի վրա, իսկ երկրորդը`  ինքն իր:

Գործնական փոխհարաբերություններում բոլոր խոսակցությունները միտված են զրուցակցի  որոշակի պատասխան ռեակցիային: Որպեսզի արձագանքը ադեկվատ լինի, երկու կողմերի համար պարտադիր է.

  • Տիրապետել գործարարին բնորոշ անձնային հատկանիշների-լինել ինքնավստահ, ունենալ անձնական նպատակներ և արժեքներ, տիրապետել շփման առարկային, լինել տեղեկացված և կոմպետենտ, օբյեկտիվություն ցուցաբերել տեղեկատվության գնահատման և դրա հաղորդման եղանակների նկատմամբ, ցուցաբերել անկեղծ հետաքրքրություն զրույցի թեմայի և զրուցակցի  նկատմամբ:
  • Գործարար շփման ժամանակ հարգել զրուցակցի անհատականությունը, փորձել նրա աչքերով տեսնել խնդիրը, հարգալից լինել նրա դատողությունների և հակադրությունների նկատմամբ:
  • Հետևել “համապատասխանություն” կարգախոսին (անգլերեն relevant- տեղին, գործին վերաբերվող) – խոսել քննարկվող թեմայի շուրջ, գործարար շփման ժամանակ զրուցակցին հետաքրքրող տեղեկատվություն տալ:
  • Ճիշտ վերաբերվել տեղեկատվության քանակին և որակին, արժանահավատությանը, որևէ բան ասելիս լինել հետևողական և հիմնավորված:
  • Հետևել գործնական խոսքի լեզվական չափանիշներին-հստակ ձևակերպել միտքը, օգտագործել գործարար շփման ժամանակ կիրառելի և ընդունված արտահայտություններ, խուսափել սխալ ձևակերպված մտքերից (խոսքերի անհամապատասխանություն և բանավոր ազդանշաններ, որոնք չեն ընկալվում զրուցակցի կողմից):
  • Ենթարկվել սահմանված կանոններին և սահմանափակումներին (հռչակագրերին, գործարար էթիկային, շփման մշակույթին, որոնք հնարավորություն են տալիս զրուցակցի մոտ լավ տպավորություն թողնել):

Հեղինակի մասին

Թամարա Ավանեսյան

Թամարա Ավանեսյան

Մասնագիտությամբ իրավաբան է, 2011-ից առ այսօր աշխատում է «Խորհրդատու իրավաբան» իրավաբանական գրասենյակում, որպես տնօրեն: «Գործարար էթիկա» գրքի հեղինակն է: Կյանքում կարևորում է առաջին հերթին լավ մարդ, լավ ընկեր լինելը: